Um Landbúnaðarsafn Íslands

Landbúnaðarsafn Íslands

er sjálfseignarstofnun sem formlega var stofnað 14. febrúar 2007. Stofnaðilar eru Landbúnaðarháskóli Íslands (LbhÍ), sveitarfélagið Borgarbyggð og Bændasamtök Íslands (BÍ). Í stjórn safnsins eiga sæti, auk fulltrúa áðurnefndra stofnana, þjóðminjavörður eða fulltrúi hans og fulltrúi tilnefndur af landbúnaðarráðherra.

Í núverandi stjórn safnsins sitja:

Ágúst Sigurðsson rektor fltr. LbhÍ (form), vm: Auður Sveinsdóttir

Sveinbjörn Eyjólfsson, fltr. Borgarbyggðar, vm: Torfi Jóhannesson

Haraldur Benediktsson, fltr. Bændasamtaka Ísl., vm: Tjörvi Bjarnason

Ólafur Ólafsson, fltr. landbúnaðarráðherra, vm: Elísabet Rán Andrésdóttir

Lilja Árnadóttir, fltr. þjóðminjavarðar, vm: Ágúst Georgsson.

Landbúnaðarsafn Íslands er á Hvanneyri í Borgarfirði. Verkefnisstjóri þess er Bjarni Guðmundsson

Hlutverk Landbúnaðarsafns

Í stofnsamþykktum safnsins segir svo um hlutverk þess:

Hlutverk Landbúnaðarsafns Íslands ses. er að gera skil sögu og þróun íslensks landbúnaðar með því að varðveita gögn, gripi og aðrar minjar um hana, og annast rannsóknir og fræðslu um viðfangsefnið. 

Landbúnaðarsafn Íslands ses. leggur sérstaka áherslu á sögu landbúnaðarins frá byrjun tæknialdar í landbúnaði með rannsóknum sem og almennri kynningu á sögu hans og stöðu og hvers konar miðlun hennar, ýmist eitt sér eða í samvinnu við aðila sem til hennar eru fúsir.

Í starfi sínu skal Landbúnaðarsafn Ísland ses. hafa samráð og samvinnu við  Þjóðminjasafn Íslands og aðra opinbera aðila er annast minjavernd og –vörslu í landinu, þ.m.t. byggðasöfn.

Safn á gömlum grunni

Landbúnaðarsafn Íslands er byggt á grunni Búvélasafnsins sem starfað hafði á Hvanneyri um langt árabil. Búvélasafnið rakti sögu sína til ársins 1940. Samkvæmt lögum nr. 64/1940 um rannsóknir í þágu landbúnaðarins skyldi þá komið upp safni af landbúnaðarverkfærum við Bændaskólann á Hvanneyri.

Lítið var lengi vel unnt að gera sakir fjárskorts. Guðmundur Jónsson skólastjóri bjargaði þó ýmsum verkfærum og hélt yfir þeim hlífiskildi.

Búnaðarfélag Íslands gaf safninu verðmæta gripi frá Ólafsdalsskólanum og frá búi Thors Jensen á Korpúlfsstöðum og fleirum bárust einnig ýmis verkfæri. Þessir gripir eru meðal merkustu gripa safnsins í dag.

Safnið opnað

Á árunum 1976-1980 var allmikið unnið að endurreisn og eflingu verkfærasafnsins eins og nánar er rakið í safnssögunni.

Búvélasafnið var fyrst opnað almenningi sumarið 1987, í smáum stíl þó. Þá höfðu starfsmenn Bútæknideildar Rannsóknastofnunar landbúnaðarins gert upp nokkrar vélar og útbúin hafði verið dálítil geymslu- og sýningaraðstaða, sem síðan hefur verið aukin og bætt.

Sýning safnsins er i Verkfærahúsinu á Hvanneyri, sem lengi hýsti búvélaprófanir Verkfæranefndar og síðar Bútæknideildar Rala, svo og vélfræðikennslustofu Bændaskólans og fleira (sjá uppdrátt hér að ofan).

Síðustu tíu árin hefur safnið verið opið um ársins hring, og á móti gestum tekið eftir þörfum og pöntun. Sumarmánuðina júní-ágúst hefur safnið verið opið daglega. Gestafjöldi á hverju ári hefur verið 4-5 þúsund manns.

Þá hefur safnið jafnlengi haldið úti heimasíðu, nú www.landbunadarsafn.is

Veitingar - Gæðahandverk

Með fyrirvara má panta veitingar í matstofu Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri (s. 433 5000). 

Ullarselið er í sömu byggingu og Landbúnaðarsafn Íslands; þar fáanlegt fínasta handverk héraðsins – líklega landsins, einkum úr ull og skyldum hráefnum.

Góð veitingahús eru í næsta nágrenni safnsins: Fossatún (10 km) og Landnámssetrið, Vinakaffi  og Hótel Hamar í og við Borgarnes. (12-13 km). 

Nánari upplýsingar um Landbúnaðarsafn Íslands

Nánari upplýsingar um Landbúnaðarsafn eru veittar síma 433 5000 og 433 5070. Ábyrgðarmaður þess er Bjarni Guðmundsson - heimasími 437 0068, GSM 894 6368, netfang bjarnig@lbhi.is