Um Landbúnaðarsafn Íslands
Landbúnaðarsafn Íslands
er sjálfseignarstofnun sem formlega var stofnað 14. febrúar 2007. Stofnaðilar eru Landbúnaðarháskóli Íslands (LbhÍ), sveitarfélagið Borgarbyggð og Bændasamtök Íslands (BÍ). Í stjórn safnsins eiga sæti, auk fulltrúa áðurnefndra stofnana, þjóðminjavörður eða fulltrúi hans og fulltrúi tilnefndur af landbúnaðarráðherra.
Í núverandi stjórn safnsins sitja, skipaðir haustið 2010:
Ágúst Sigurðsson rektor fltr. LbhÍ (form), vm: Auður Sveinsdóttir
Ragnar Frank Kristjánsson, fltr. Borgarbyggðar, vm: Finnbogi Leifsson, Haraldur Benediktsson, fltr. Bændasamtaka Ísl., vm: Tjörvi Bjarnason
Sigríður Jónsdóttir, fltr. landbúnaðarráðherra, vm: Sverrir Guðbrandsson, Lilja Árnadóttir, fltr. þjóðminjavarðar, vm: Ágúst Georgsson.
Landbúnaðarsafn Íslands er á Hvanneyri í Borgarfirði. Verkefnisstjóri þess er Bjarni Guðmundsson
Hlutverk Landbúnaðarsafns
Í stofnsamþykktum safnsins segir svo um hlutverk þess:
Hlutverk Landbúnaðarsafns Íslands ses. er að gera skil sögu og þróun íslensks landbúnaðar með því að varðveita gögn, gripi og aðrar minjar um hana, og annast rannsóknir og fræðslu um viðfangsefnið.
Landbúnaðarsafn Íslands ses. leggur sérstaka áherslu á sögu landbúnaðarins frá byrjun tæknialdar í landbúnaði með rannsóknum sem og almennri kynningu á sögu hans og stöðu og hvers konar miðlun hennar, ýmist eitt sér eða í samvinnu við aðila sem til hennar eru fúsir.
Í starfi sínu skal Landbúnaðarsafn Ísland ses. hafa samráð og samvinnu við Þjóðminjasafn Íslands og aðra opinbera aðila er annast minjavernd og –vörslu í landinu, þ.m.t. byggðasöfn.
Safn á gömlum grunni
Landbúnaðarsafn Íslands er byggt á grunni Búvélasafnsins sem starfað hafði á Hvanneyri um langt árabil. Búvélasafnið rakti sögu sína til ársins 1940. Samkvæmt lögum nr. 64/1940 um rannsóknir í þágu landbúnaðarins skyldi þá komið upp safni af landbúnaðarverkfærum við Bændaskólann á Hvanneyri.
Lítið var lengi vel unnt að gera sakir fjárskorts. Guðmundur Jónsson skólastjóri bjargaði þó ýmsum verkfærum og hélt yfir þeim hlífiskildi.
Búnaðarfélag Íslands gaf safninu verðmæta gripi frá Ólafsdalsskólanum og frá búi Thors Jensen á Korpúlfsstöðum og fleirum bárust einnig ýmis verkfæri. Þessir gripir eru meðal merkustu gripa safnsins í dag.
Safnið opnað
Á árunum 1976-1980 var allmikið unnið að endurreisn og eflingu verkfærasafnsins. Til stóð að risa hús yfir það en fé skorti til framkvæmda.
Búvélasafnið var fyrst opnað almenningi sumarið 1987, í smáum stíl þó. Þá höfðu starfsmenn Bútæknideildar Rannsóknastofnunar landbúnaðarins gert upp nokkrar vélar og útbúin hafði verið dálítil geymslu- og sýningaraðstaða, sem síðan hefur verið aukin og bætt.
Sýning safnsins er i Verkfærahúsinu á Hvanneyri, sem lengi hýsti búvélaprófanir Verkfæranefndar og síðar Bútæknideildar Rala, svo og vélfræðikennslustofu Bændaskólans og fleira (sjá uppdrátt hér að ofan).
Síðustu 14 árin hefur safnið verið opið um ársins hring, og er á móti gestum tekið eftir þörfum og pöntun. Sumarmánuðina júní-ágúst hefur safnið verið opið daglega. Gestafjöldi á hverju ári hefur verið um fimm þúsund manns.
Þá hefur safnið haldið úti heimasíðu frá árinu 2000, hún er nú www.landbunadarsafn.is
Veitingar - Gæðahandverk
Með fyrirvara má panta veitingar í matstofu Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri (s. 433 5000). Þá er verið að koma af stað kaffi húsi í Skemmunni á Hvanneyri, elsta húsi staðarins, en það var byggt árið 1896.
Ullarselið (www.ull.is) er í sömu byggingu og Landbúnaðarsafn Íslands; þar fáanlegt fínasta handverk héraðsins – og líklega landsins, einkum úr ull og öðrum íslenskum hráefnum.
Góð veitingahús og hressingarskálar eru í næsta nágrenni safnsins: Fossatún (10 km) og Landnámssetrið, Geirabakarí og Hótel Hamar í og við Borgarnes. (12-13 km).
Þá minnum við líka á Laxveiði- og sögusafnið í Ferjukoti, sem aðeins er í 6 km fjarlægð frá Hvanneyri.
Nánari upplýsingar um Landbúnaðarsafn Íslands
Nánari upplýsingar um Landbúnaðarsafn eru veittar í síma 844 7740.
Ábyrgðarmaður safnsins er Bjarni Guðmundsson - GSM 844 7740, netfang bjarnig@lbhi.is