Um sólstöður 1929 kom til Þingeyrar splunkuný Fordson-dráttarvél sem dýrfirskir bændur keyptu í sameiningu. Þá dreymdi um að brjóta land til ræktunar. Þeir voru orðnir leiðir á þúfunum og ríkið hafði einnig lofað þeim nokkrum stuðningi, enda talið að fátt kæmi ungri þjóð betur en það að efla búvöruframleiðsluna og að draga úr vinnuaflsþörf hennar.
Nú er unnið að endurgerð þessarar Forsdonvélar. Er þess skammt að bíða að hún muni aftur leggja jörð undir hjól sín.
Til þess að stýra dráttarvélinni nýkominni var ráðinn Gunnar Guðmundsson bóndi á Hofi í Dýrafirði. Hann vann með vélinni um langt árabil og keypti hana síðan til eigin nota. Sonur hans, Jón, er lengi bjó á Þverá í Eyjahreppi, eignaðist síðan Fordson sem lengi hvíldi hjól sín vestur á Hofi.
Synir Jóns, þeir Ásgeir Gunnar og Guðmundur, hafa nú um nokkra hríð unnið að endurgerð dráttarvélarinnar. Þeir hafa hvergi sparað vinnu né fyrirhöfn við verkið, sem nú nálgast lokastig.
Í sumar leið skutust þeir til dæmis til föðurbróður síns, Kristjáns, sem rekur vélaverkstæði sitt í hinni fornfrægu Vélsmiðju Guðmundar J. Sigurðssonar á Þingeyri (http://notendur.snerpa.is/vbk/ ).
Erindið var að frá Kristján til þess að steypa í höfuðlegur gamla Fordsonar, en þær höfðu gefið sig eftir marga hringi við túnræktina við Dýrafjörð.
Kristján heldur við gamla steypiríinu í Vélsmiðjunni og kann handverkið út í hörgul - lærði sjálfur iðn sína í þeirri smiðju. Kristjáni varð því lítt úr vegi að steypa í höfuðlegurnar eins og við sjáum á meðfylgjandi mynd, sem Ásgeir Gunnar tók.
Þarna gerðist m.a. tvennt:
1. Haldið var við hinu gamla handverki sem menn höfðu eitt á sig að reiða þegar ekki var hlaupið að útvegun varahluta - eins og á æskuárum Fordsonar.
2. Kristján er sonur Gunnars, fyrsta ekilsins, svo þannig er ættartengdum Fordson-handverksfræðum aldeilis haldið við svo nú ná þau yfir þrjár kynslóðir. Sjálfur ók Kristján Fordsoninum áður fyrr, þótt aðeins næði þá úr sætinu fram á stýrið og eitthvað áleiðis niður á fótstig/pedala...
Ónefnt er þá að ættarfylgja Hofsmanna, Gunnars og afkomenda hans, er dæmalaus hagleikur (og er þá ekki gleymt listfengi Guðmundu, konu Gunnars): Hofsmenn geta nefnilega búið til allt nema lampaglös, svo notuð sé þekkti tilvitnun í Hjaltabækur Stefáns Jónssonar. (...ég er ekki frá því að þeir gætu líka búið til lampaglös ef þeir bara prófuðu ....).
Fordson gekk eins og klukka í höndum Gunnars bónda á Hofi, sem var frábær vélameistari; oft fenginn til þess að kveða niður kvilla í sams konar vélum í nágrannabyggðum.
Sjálfur er heimsíðungur ögn hlutdrægur í þessu máli, það skal viðurkennt, því Fordson þessi er partur af fyrstu æskuminningum hans.
Handan árinnar í Kirkjubólsdal horfði hann agnarsmár til Hofs-Fordsonar að jarðyrkjustörfum og heyrði þennan undarlega vélardyn sem síðan átti eftir að einkenna veröldina á margan hátt.
Um þetta hefur heimsíðungur skrafað, og skrifað á öðrum stað.
En í hinu sögulega samhengi mun merkileg tíð eflast þegar þeir Þverárbræður ræsa hinn rúmlega áttræða Fordson: Þá mun bætast í hóp fátæklegra bútækniminja þeirrar tímamótatíðar er búnaðarfélög um allt land hófu mikla sókn í jarðabótum með vélarafli - hófu fyrstu véltækniræktunarbylgjuna hérlendis.
Landbúnaðarsafn óskar Þverárbræðrum velfarnaðar á lokaspretti lagfæringarinnar.
Heimsíðungur ræður sér vart í hlökkun sinni til þess að heyra Fordson og sjá hann þoka sér fram á járnslegnum hjólunum fyrir eigin afli.