Það er ekki bara seðlabankastjóri sem sóttur er til Norges þessa dagana. Síðustu viku dvaldi á Hvanneyri á vegum Landbúnaðarsafns Hans Petter Evensen fræðimaður og kennari frá Torpo í Hallingdal. E
vensen hefur um árabil unnið að skráningu norskra sláttuhátta og raunar staðið fyrir námskeiðum um slátt og heyskap með eldri aðferðum, m.a. í samvinnu við Hallingdal Bygdemuseum og Naturvernforbundet. Evensen vinnur nú að mikilli bók um slátt.
Þar sem heimsíðungur vinnur einnig að bók - um orfið og ljáinn og íslenska sláttuhætti var ákveðið að efna til tveggja manna málstofu (kolloquium) um viðfangsefnin. Stóð það frá þriðjudegi til föstudags í liðinni viku.
Má segja að þarna hafi þátttakendur borið saman bækur sínar í bókstaflegri merkingu. Fæð þátttakenda stuðlaði mjög að því að öll sjónarmið kæmu fram og væru rædd - þó að sönnu mætti áheyrendahópurinn ekki vera öllu minni.
En að öllu dári slepptu var farið yfir það sem vitað er um verkhætti og áhöld til sláttar í gegnum sögu þjóðanna tveggja sem sennilega eiga sé eina rót í þessu tilliti.
Athyglisvert er hvernig áhöld og verkhættir hafa þróast sinn með hverju mótinu. Reynt var að rýna í hvað mismuninum hefur valdið.
Ein af ástæðunum er sú að Noregur var kornræktarland í meira mæli en Ísland, að ekki sé nú minnst á misauðveldan aðgang að smíðajárni og hráefnum í brýni.
Sérstakri stund var varið til Eylandsljáanna sem einmitt voru framleiddir í Hallingdal (á Brúarflötum - Brusletto). Þeir voru svo til einráðir hérlendis á árunum 1930 og fram yfir 1970. Hyggjast þátttakendur skrifa grein um þá til birtingar beggja vegna hafs. Áhaldasagan var skoðuð bæði með gripum Landbúnaðarsafns sem og Byggðasafns Borgarfjarðar.
Í bláum fjarska er stefnt á útkomu sláttubóka í Noregi og á Íslandi - hugsanlega á árunum 2012 og 2013 en áður verður þó efnt til slátturáðstefnu í Hallingdal sumarið 2010. Hugsanlegt er að Sveinn seðlabankastjóri, hinn norski, verði þar sérvalinn heiðursgestur og muni grípa í orf.
Loks voru lögð drög að sláttunámskeiði á Hvanneyri, drög sem byggð eru á nokkurra ára reynslu Norðmanna á því sviði. Vera má að til þess verði efnt á komandi sumri en það mun verða kynnt sérstaklega ef og þegar að því kemur.
Ekki þarf að taka það fram að ásamt róðrarkunnáttu var slátturinn úrslitavaldur um það að íslenska þjóðin gat haldið velli hér á eyju í gegnum aldirnar. Án heys hefðum við fyrir löngu þurrkaðst út - en þá hefði heldur ekki komið til þeirrar kreppu sem sumir telja að nú sé skollin á sömu þjóð, ef í það er farið ...
... má segja að þessi staðreynd hafi markað ramma að meginniðurstöðu hinnar velheppnuðu norsk-íslensku sláttu-málstofu.
Meðfylgjandi mynd sýnir þátttakendur í málstofunni að störfum í stofu heimsíðungs. Málstofan sannaði enn hið fornkveðna að þeim mun betur lukkast málstofur sem færri taka þátt í þeim ... sbr. málsháttinn að því verr gefast hei.... manna ráð sem fleiri koma saman.