5. apríl 2007

Menningarlandslag á hverfanda hveli...

Ökumaður á ekki að góna út fyrir veginn. Stundum er það þó freisting. Þegar þú ekur næst suður Vesturlandsveginn ofan Blikastaða í Mosfellssveit geturðu skotrað augunum til hægri og séð gagnmerkar ræktunarminjar þar í gamla túninu undir vegarbrúninni (heimsíðungur tekur að vísu enga ábyrgð á afleiðingum þeirrar gerðar – enda ekur hver á eigin ábyrgð). Til þæginda fylgir hér dálítil mynd sem tekin er þar af vegarbrúninni. Bentu á myndina til þess að fá hana stærri...

Nær á myndinni sjáum við líklega merki um gömul lokræsi, vafalaust frá fyrri hluta síðustu aldar. Takið eftir því hve regluleg förin eru og nákvæm. Ekki kæmi heimsíðungi á óvart að lokræsin virkuðu enn.

Mosfellssveit er merkileg í framræslusögunni: Þar (í Mosfellsdal) var líklega fyrst reyndur kílplógur hérlendis (og á Hvanneyri). Enskur var plógurinn, dreginn af IH 10-20 traktor. Það voru þeir Halldór skólastjóri á Hvanneyri og Magnús Þorláksson bóndi á Blikastöðum sem m.a. stóðu fyrir  prófuninni, sjá bókina Búvélar og ræktun bls. 86-87.

Hitt atriðið á ljósmyndinni sjáum við fjær: skýrar rásir í mýrinni sem brátt mun hverfa til annarra nota. Þarna mun vera um að ræða reglulegar slóðir gerðar með jarðtætara á sinni tíð (kringum 1965?). Tilgangurinn var að gera slétta akbraut fyrir dráttarvél með kast- eða þyrildreifara svo bera mætti tilbúinn áburð á úthaga til hagabóta. Ýmsir bændur gerðu þetta, m.a. má sjá svipaðar slóðir í úthaga á Hvanneyri frá þessum árum. Heimsíðungur telur sig hafa heyrt að þessi aðferð hafi gefist vel.

Hins vegar hefur heimsíðungur ekki hugmynd um það hver datt fyrstur ofaná aðferðina sem örugglega er íslensk því íslenskar þúfur eru meðal þess fáa sem ekki hefur verið alþjóðavætt enn.

Veit einhver hvern telja má brautryðjanda (í orðsins eiginlegu merkingu) þessarar hagabótaaðferðar?

Látið heimsíðung þá endilega vita....... bjarnig@lbhi.is